İngiltere’de lisans: UCAS rehberi

İngiltere, ne okumak istediğini bilen öğrenci için güçlü bir seçenek: lisans çoğunlukla üç yıl (İskoçya’da genellikle dört) sürer ve çoğu programda ilk günden bölümüne odaklanırsın. Önce şunu bil: başvurular UCAS adlı tek bir sistemden geçer ve birçok üniversite MEB diplomasıyla doğrudan kabul yerine önce bir hazırlık yılı ister.

Bir bakışta

• Türk diplomasıyla giriş: Birçok üniversite MEB diplomasıyla doğrudan kabul etmez ve hazırlık yılı (foundation year) ister; IB ya da A-level okuyorsan çoğu zaman doğrudan başvurabilirsin.
• Yıllık maliyet: Uluslararası öğrenci ücreti üniversiteye ve bölüme göre çok geniş bir aralıkta değişir; güncel tutarı üniversitenin kendi sayfasından kontrol et.
• Sınav: Genellikle bir İngilizce yeterlik sınavı istenir (çoğunlukla IELTS Academic ya da üniversitenin kabul ettiği başka bir sınav); tıp gibi bazı bölümlerde ek sınav ve mülakat da olabilir.
• Kritik tarih: Her başvuru döneminde genellikle Oxford, Cambridge ve çoğu tıp, diş hekimliği, veteriner bölümü için Ekim ortası; öteki bölümlerin çoğu için Ocak ortası.
• Ücretsiz resmî yardım: UCAS’ın kendi rehberleri, British Council’ın Study UK sayfaları ve British Council Türkiye’nin duyuruları.

Başvuru adım adım

1. Bölümünü seç. İngiltere’de üniversiteye değil bölüme başvurulur; her bölümün giriş şartını UCAS’ın arama aracında ve üniversitenin sayfasında oku.
2. Diplomanın kabul edilip edilmediğine bak. Birçok üniversitenin ülkeye göre giriş şartı sayfası vardır; Türkiye kısmında doğrudan giriş mi, hazırlık yılı mı istendiğini gör.
3. UCAS hesabını aç. Okulun UCAS’a kayıtlıysa başvuruyu okulun üzerinden yaparsın; değilse bireysel başvurur, referansını yazacak öğretmeni kendin eklersin.
4. Beş tercihini yaz. Tek başvuruda en fazla beş bölüm seçebilirsin; tıp, diş hekimliği ve veterinerlikte bu beşin en fazla dördü o alandan olabilir.
5. Kişisel yazını hazırla. UCAS’a göre personal statement 2026 girişinden itibaren tek uzun metin yerine üç soruya verilen cevaplardan oluşuyor: neden bu bölüm, derslerin seni nasıl hazırladı, okul dışındaki deneyimlerin seni nasıl hazırladı.
6. Referansını ve tahmini notlarını ayarla. Okulundan bir öğretmen referans yazar ve bitirme notların için bir tahmin (predicted grades) girer; teklifler çoğu zaman bu tahmine göre verilir.
7. Başvuruyu gönder. Başvuru ücretlidir; o yılın tutarı UCAS’ın sitesinde yazar.
8. Teklifleri bekle. Her üniversite ayrı cevap verir: şartlı teklif (conditional), şartsız teklif (unconditional) ya da ret; bazıları önce mülakata çağırır.
9. Kesin ve yedek tercihini seç. Tekliflerden birini kesin tercih (firm), istersen birini de yedek (insurance) olarak kabul eder, kalanları reddedersin.
10. Şartları karşıla ve vizeye başvur. Kesin tercihindeki yerin onaylanınca üniversite genellikle sana bir CAS numarası verir; öğrenci vizesine bu numarayla başvurursun.

Yedek tercih seçeceksen, onun şartlarının kesin tercihininkinden daha düşük olması genellikle önerilir. Böylece notların beklediğinden düşük gelirse elinde bir seçenek daha kalabilir.

Kişisel yazının biçimi yeniden değişebilir. Yazmaya başlamadan önce kendi başvuru yılının UCAS yönergesini oku; eski biçime göre yazılmış örnekler seni yanıltabilir.

İngilizce şartını her üniversite kendisi belirler ve çoğu IELTS Academic’in yanında başka sınavları da kabul eder. Hazırlık yılı gibi lisans öncesi programlarda vize için özel bir sınav türü (örneğin IELTS for UKVI) istenebilir; hangi sınavı kabul ettiğini üniversiteye sor.

Vizeye başvururken 18 yaşından küçüksen veli onayı gibi ek belgeler istenir; güncel listesi İngiltere hükümetinin resmî vize sayfasında yazar. Bazı üniversitelerin 18 yaş altı öğrenciler için ayrıca kuralları vardır; bunu da başvurmadan önce öğren.

Tarihler

• Eylül başı: Girişten bir önceki yılın Eylül’ünde UCAS’ta başvuru gönderimi açılır; formu daha önce doldurmaya başlayabilirsin.
• Ekim ortası: Oxford, Cambridge ve çoğu tıp, diş hekimliği, veteriner bölümü için son tarih. UCAS, 2027 girişi için bu tarihi 15 Ekim 2026 olarak duyurdu.
• Ocak ortası: Öteki bölümlerin çoğu için eşit değerlendirme (equal consideration) tarihi. 2026 girişinde de Ocak ortasıydı; UCAS 2027 girişi için 13 Ocak 2027’yi duyurdu, kendi yılının kesin gününü UCAS’tan kontrol et.
• Sonbahardan bahara: Teklifler gelir; hepsi gelince kesin ve yedek tercihini UCAS hesabında yazan cevap tarihine kadar seçersin.
• Yaz: Bitirme notların belli olunca üniversite şartları karşılayıp karşılamadığına bakar; yeri kesinleşmeyenler Clearing adlı dönemde boş kontenjanlara başvurabilir.

Son saatler İngiltere saatine göre verilir, Türkiye saatine çevirmeyi unutma. Genel kural olarak aynı yıl hem Oxford’a hem Cambridge’e başvuramazsın; ikisi de adayların önemli bir kısmını mülakata çağırır ve bazı bölümler için ayrıca sınav isteyebilir.

Maliyet ve burs

Uluslararası öğrenciler, Birleşik Krallık’ta yerleşik öğrencilerden daha yüksek bir ücret (international fee) öder. Tutar üniversiteye, bölüme ve şehre göre çok değişir; laboratuvar ağırlıklı bölümler ve tıp genellikle en pahalılar arasındadır. Başvuracağın yılın tutarını her üniversitenin kendi ücret sayfasından kontrol et.

Ücretin yanında yaşam masrafını da hesapla; Londra genellikle öteki şehirlerden pahalıdır. Öğrenci vizesi için genellikle belli bir tutarda geçim parası gösterebilmen gerekir ve vize ücretine ek olarak bir sağlık katkı payı (Immigration Health Surcharge) ödenir. Bu tutarların güncel hâli İngiltere hükümetinin resmî vize sayfasında yazar.

British Council’a göre lisans bursları lisansüstüne göre daha az yaygındır. Burslar çoğunlukla iki yerden gelir: üniversitenin kendisinden ve öğrencinin kendi ülkesindeki kurumlardan. Uluslararası öğrenciler genellikle İngiliz devletinin öğrenim kredisinden de yararlanamaz.

Üniversitelerin uluslararası öğrencilere verdiği ödüllerin çoğu ücretin yalnızca bir kısmını karşılar, bu yüzden bir ödülü tam burs sanma. Chevening gibi çok bilinen devlet bursları lisansüstü içindir, lisans için değil.

Burs başvurusu ücretsizdir; ücret isteyen ya da kabul veya burs garantisi veren teklif dolandırıcılıktır.

Türkiye tarafı: YÖK denkliği

İngiltere’de aldığın diplomayı Türkiye’de kullanmak istersen, örneğin kamuda çalışmak ya da bazı meslekler için, mezun olduktan sonra YÖK’ten denklik alman gerekebilir. YÖK’ün 2026-YKS tercih dönemi bilgilendirmesine göre liseyi Türkiye’de bitirip yurtdışında tıp, diş hekimliği, eczacılık ya da hukuk okuyan öğrenciden, başladığı yılın YKS’sinde Türkiye’deki aynı program için aranan asgari başarı sırası bekleniyor; öteki alanlarda bu şart aranmıyor. Aynı metne göre üniversite, öğrenime başlanan yıl YÖK’ün tanıdığı dünya sıralamalarından en az ikisinde ilk 1000 içindeyse bu şart o dört alanda da aranmıyor.

İngiltere’ye özgü iki soruyu önceden netleştir. Birincisi süre: lisans çoğunlukla üç yıl sürer ve YÖK programın süresini ve içeriğini de inceleyebilir, bu yüzden üç yıllık bir programın senin alanında nasıl değerlendirildiğini kontrol et. İkincisi hazırlık yılı: bu dört alandan birini okuyacak ve bu yılla başlayacaksan YKS şartında hangi yılın sayılacağını öğren.

Bu kurallar değişebilir. Üniversiteni seçmeden önce YÖK’ün resmî sitesindeki güncel metni oku; ayrıntılar Rehber’deki YÖK denkliği yazısında.